Энэ жил төв болон баруун бүсэд хур тунадас элбэг, зүүн бүсэд хэт халж, гандуу зун болох төлөв гарчээ

Эдийн засаг, хөгжлийн яамны харьяа Ургамал, газар тариалангийн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгээс гаргасан 2026 оны тариалалтад баримтлах технологийн зөвлөмжийг Монгол орны бүс нутгуудын 5-7 дугаар сарын цаг уурын урьдчилсан мэдээнд тулгуурлан боловсруулсан байна. Монгол орны дулааны улирлын цаг агаарын төлөвийг бүс тус бүрээр авч үзсэн нь тариалан эрхлэгчдэд хаврын тариалалтаа төлөвлөхөд чухал ач холбогдолтой юм.

Тариалангийн төв бүсийн хувьд 5,6,7 дугаар саруудад олон жилийн дунджаас дулаан, буух тунадасны хувь олон жилийн дундаж хэмжээнд буюу 50-70 мм ба түүнээс дээш байх төлөв гарчээ. Энэ нь агаарын хэт халалтын нөлөөг зөөлрүүлэх сайн талтай гэж үзжээ.

Харин зүүн бүсэд дурдсан саруудад буух тунадасны хэмжээ олон жилийн дунджаас бага байгаагийн дээр сүүлчийн хоёр сард нь агаарын температур халахаар байна. Энэ жил зүүн бүсэд бүхэлдээ олон жилийн дунджаас илүү дулаан байх төлөвтэй байгаа нь тариалалтын технологид одооноос анхаарах шаардлагатайг харуулж байна.

Баруун бүсийн тариалан эрхэлдэг нутгуудад 6 дугаар сард буух тунадасны хэмжээ олон жилийн дунджаасаа их байх төлөв гарсан нь өнөө жилийн давуу тал бөгөөд үүний зэрэгцээгээр 7 дугаар сард 40 орчим мм тунадас буух төлөвтай байгаа нь газар тариаланд таатай нөхцөл юм.

Дэлхий нийтийг хамарсан дулаарлын нөлөөгөөр манай орны өвлийн улирлын тунадас нэмэгдэж, хүйтний эрч буурах хандлагатай болж байгаа. Гэтэл өвлийн тунадас нь гадаргуугаасаа ууршдаг тул хөрсний чийгийн хангамжид үзүүлэх нөлөөгөөр бага байдаг. Энэ бол тариалангийн технологид гарцаагүй бодолцох ёстой асуудал юм.

Өнгөрсөн жил Сэлэнгэ, Төв аймгуудад 5,6,7 дугаар саруудад бороо ороогүй боловч 12 ц/га ургац авсан нь боловсруулсан технологи шинжлэх ухааны үндэстэй, түүнийг хэрэгжүүлэх ажил чанартай хийгдсэний үр дүн гэж үзэж болно. Өөрөөр хэлбэл сайн технологи цаг уурын эрсдэл, хэт халалт, гангийн хор хохирлыг эрс бууруулдгийг харуулж байна.