Монголчуудад хэрсүү ухаан, эв нэгдэл хэрэгтэй байна

Буддын шашинт орнуудын хувьд Далай лам цаашлаад Х Богдын талаарх мэдээлэл анхаарлын төв байсаар байна. Бүр олон улсын хэвлэлүүд болох The Times, Independent, Yahoo, TFLGlobal, TRTWorld болон Buddhist Door зэрэгт Монголд төрсөн хүү Х Богд, дэлхийн Буддын шашны шинэ тэргүүн болсон тухай онцолжээ. Бүхний талаарх мэдээллийг багтааагч Википедиа нэвтэрхий тольд хүртэл “Х Богд Жавзандамба хутагт” нэртэй албан ёсны хуудас ч бий болсон байна.

Монголчуудын хувьд Х Богдыг Монголоос тодруулж, олон нийтэд зарласан нь зөв, буруу хэмээн маргалдаж байгаа. Гэхдээ ердөө цахим орчинд.
Харин олон улсын хэвлэл мэдээллийн байр сууринаас харахад бурхан шашны түүхэнд гэрэл гэгээ түгээж, дэлхийн бурхны шашинт хүмүүсийн баяр бахдалыг төрүүлж, эергээр хүлээн авч байгаа юм байна гэж харж болохоор байна. Английн алдарт The Times хэвлэлд Х Богдын тухай бичихдээ “...тэрээр зүүн Азийн хүчирхэг Засгийн газруудын хооронд өрнөж буй геополитикийн шатрын өргийн төвд байгаа бөгөөд дэлхийн томоохон шашны нэг болох Буддын шашны ирээдүй түүнээс хамаарна. Түүний албан ёсны цол нь Х Богд, Буддизмын гурав дахь том лам буюу оюун санааны удирдагч, Монгол дахь бурхны шашны тэргүүн юм...” гэж онцолжээ.

Харин 2023 оны хоёрдугаар сард буюу Х Богдыг нийтэд ил гарахаас өмнө TFLGlobal хэвлэлд “...Далай ламын тодорхойлсон Жавзандамба хутагт дэлхий даяарх буддистуудын хувьд хамгийн чухал лам болох бөгөөд Монгол Улс нь дэлхий даяар буддизмыг дэлгэрүүлэхэд асар нөлөөтэй...” хэмээн бичсэн. Мөн эл нийтлэлд Хятад улс шүгдэнгийн шашныг Монголд түгээх замаар монголын буддизмд Далай ламын эсрэг урсгалыг хөгжүүлэх зорилго агуулж байгаа гэжээ.
Товчхондоо гадаадын хэвлэлүүдээр олон улсын түвшинд монголчуудын өнөөдрийн харж буй өнцөг, ойлголтын хүрээнээс илүү давсан тайлбар, судалгаатай мэдээллүүдийг нийтэлж байна.
Мөн биднийг Х Богдоо хэрхэн хүлээн авч байгааг тэд харж, тэр дундаа манай урд хөрш тун анхааралтай ажиглаж байна. Манай улсын ТВ-9 телевиз, Өрөг.мн сайт зэрэг хэвлэлээр БНХАУ-ын зүгээс тус улсад суух Монгол Улсын Элчин сайдыг дуудаж дургүйцлээ илэрхийлсэн тухай болон хөрш орноос манай улсад томилгоот Элчин сайд нь Монголын бурхан шашинтны төв Гандантэгчинлэн хийдийн хамбатай удаа дараа уулзаж шахалт үзүүлсэн талаар мэдээлсэн.
Гэвч энэ бол улс төрөөс ангид бурхан шашны тусдаа үйл явдал учраас хоёр улс нэгийнхээ дотоод асуудлыг дипломат ёсоор хүндэтгэж, мөнхийн хөрш орнуудын харилцааныхаа эв нэгдлийг эрхэмлэх нь дэлхий дахинд эергээр харагдахаар байна.
Харин монголын Төр, Гандан хийдийн зүгээс одоог хүртэл ямар ч байр суурь илэрхийлэхгүй байгаа нь Монгол Улс энэхүү үйл явдалд хэрхэн хандаж байгааг тодорхойлох боломж олгохгүй байгаа юм.
Сүсэгтэн олны зүгээс Монголын бурхан шашинтны төв Гандантэгчинлэн хийдийн байр суурь, цаашдын үйл хэрэг, оюун санааны эв нэгдлийг түүчээлэх зоригтой алхмыг хүлээж байна. Угтаа бурхны шашин бол олон зуун жилийн турш монголчууд бидний мэндлэхээс одох хүртэлх оршихуй, амьдрахуйн салшгүй хэсэг, сүсэг бишрэл, итгэл үнэмшлийн дээд, өдөр тутмын ахуйгаас эхлээд бүхий л үеийн соёл уламжлал, эв нэгдлийн хэлхээ болсоор ирсэн.

Харин одоо монголчуудын өмнө үндэстний үнэт зүйл, бусдаас ялгарах түүхэн ондоошил, язгуур эрх ашиг, монгол хүний мөн чанараа олон улсад зөв таниулахад маш чухал цаг үе ирээд байна.