News Paparazzi : Монгол улс тэг зогсолт хийх чадамжгүй

Сүүлийн үед ковид 19-ийн халдвар хэд хэдэн газар голомтлогдон тархаж байгаатай холбогдуулан ЗГ, УОК, мэргэжлийн байгууллагуудын хэмжээнд ТЭГ зогсол хийх талаар яригдаж эхэллээ. 7-14 хоног тэг зогсолт хийх нь зөв талаар ч иргэдээс санал асуулга яваад эхэлж. Өнөөдөр нэр бүхий 15 чиглэлийн байгуулагууд л үйл ажиллагаа явуулж бусад төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа доголдож ажилчид нь гэрээсээ онлайн хэлбэрээр ажилаа явуулж байна. Энэ бүхэн эдийн засагт хэрхэн нөлөөлөх вэ. Хэрвээ тэг зогсолт хийвэл Монгол улс ямар эрсдэлд орох бол. Дээрээс нь он гархын өмнөхөн МУ-ын ерөнхийлөгч өрх бүрт сая төгрөгийн тэтгэмж олгох асуудал түүний хувийн офшор данстай холбогдож хөөсрүүлэх хэлбэрт шилжчихлээ. Энэ жил ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жил болохоор сөрөг хүчнүүдээс төрийн тэргүүний эсрэг үйл хийж байгаа үйл ажиллагаа гэж харж болохоор байна. Гэлээ гэхдээ оны өмнө УИХ дээр ерөнхийлөгчийн санал дэмжигдээгүй. Харин засгийн газраас шат дараалсан арга хэмжээ авч сайжруулсан түлшний үнийг 75 хувь бууруулж цахилгаан, ус, дулааны төлбөрийг тодорхой хэлбэрээр хөнгөлсөн. Мөн хөл хориог 5-10 хоногоор үргэлжлүүлэн сунгасаар байна. Дэлхийн жишиг ч өнөөдөр ийм байгаа. Хэрвээ хөл хорио буюу өндөржүүлсэн бэлэн байдлыг олон хоногоор сунгах шийдвэрийг гаргавал нийгэмд цочироо өгч эмх замбараагүй байдал үүсэх эрсдэлтэй. Иймээс ч дэлхий нийт улс орнууд хөл хориог иймэрхүү байдлаар хоног сунган үргэжлүүлж байна. Тэгвэл тэг зогсолт хийвэл яах вэ. Хөгжингүй орнуудын жишээг авч үзье. Япон улс тэг зогсолт хийсэн улс орнуудын нэг. Хэдийгээр арлын энэ улс хүчирхэг эдийн засагтай харагддаг ч гадаад өр нь 11,8 их наяд бюу дэлхийд 2-аарт жагсаж байгаа улс орнуудын нэг. Иймдээ ч иргэдээ ажлын цагаар шахаж тухайн улс оронд стрессэд орох, амиа хорлох нь хэвийн үзэгдэл болоод байгаа. Монгол улстай адилтгавал шинэ иргэн бүр мэндлэхдээ өртэй төрж байна гэсэн үг юм. Монгол улсын гадаадын нийт өр 25,2 тэрбм ам.доллар гэж 2 жилийн өмнө ОУВС-ийн тайланд дурдагдаж байсан. Монгол улсын иргэн бүр тухайн үеийн ханшаар 19 сая төгрөгийн өртэй болж таарч байсан. Тэгвэл одоо тэг зогсолт хийвэл яах вэ. Япон улс тэг зогсолтыг бүрэн зогсоож бүх байгууллагын үйл ажиллагааг хэвийн явуулах болсон. Ингэснээр цар тахлын хадлвар эрчимтэй өссөн. 2021 оны 1-ээр сарын 5-6нд шилжих өдөр арлын улсад хамгийн олон буюу 5 мянга гаран хүнд коровирус илэрсэн нь тухайн улсад гарч байгаа дээд үзүүлэлт гэдгийг ДЭМБ-д мэдэгдсэн. Иймдээ ч Япон улс оны өмнөхөн 3 сар гартал хилээ хаахаа зарласан. Гэхдээ иргэд хувийн аж ахуйн нэгжүүдээ ЗГ бүрэн дэмжиж олон талт арга хэмжээг авсан. Ингэхдээ нэн тэргүүнд тухайн улсад байгаа хүн бүрт / гадаадын иргэнд ч тэр / 100 мянган иен буюу үндсэндээ 3 сая төгрөгийн тэтгэмж олгосон. Тэг зогсолтыг цуцлахдаа тухайн хугацааны бүх төрийн болон хувийн хэвшлийн ажилчдын цалинг ЗГ-аас бүрэн тавьсан. Одоо сургууль, цэцэрлэг, олон нийтийн үйлчилгээний газрууд бүгд ажиллаж байна. Гэхдээ уушийн газар болон нийтийн хоолны газруудын ажиллах цагийн хуваарийг өөрчилж 22 цагт хаадаг байсныг 20 цагт хаадаг болгон наашлуулж энэ хугацаанд ордог орлогыг нь ЗГ-аас нөхөн олгож байна. Дээрээс нь одоо иргэн бүртээ 5 хүртлэх сая төгрөгийн хүүгүй /маш бага хүүтэй/ зээлийг 2 жилийн хугацаатай иргэн бүртээ олгож эхлэж байна. Харин Монгол улсад хөл хориог үргэлжлүүлэн сунгасаар ЗГ нь ус цахилгаан, хатуу түлшийг хөнгөлсөн гэсэн аргацаасан зүйлээс хэтэрч чадахгүй л байна. Одоо тэг зогсолт хийвэл ямар эрсдэлтэй байдалд хүрхийг ЗГ, УОК, Мэргэжлийн байгууллагууд тооцоолсон болов уу.