Н.Энхбаяр нэр дэвшиж, Монголын их улс төрийн түүхэнд үзэгдээгүй юм болох уу?

Одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа Сонгуулийн тухай хуулийн 105 дугаар зүйлд “Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчдийн хэн нь ч анхан шатны сонгуулийн нэгдсэн дүнгээр олонхийн санал аваагүй бол хамгийн олон санал авсан хоёр хүнийг хоёр дахь санал хураалтад оруулна” гэж заасан байдаг. Энэ заалтыг хэрэглэсэн цаг үе Монголын улс төрийн түүхэнд үгүй бөгөөд 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд анх удаа ийм нөхцөл байдал үүсч магадгүй болжээ.

 

Монголын улс төрийн түүхэнд үзэгдээгүй юм гарах магадлал нь МАН-ын нэр дэвшигч Ерөнхийлөгчөөр сонгогдох уу, Ардчилсан намын нэр дэвшигч ялалт байгуулах уу гэдэгт чухал нөлөө үзүүлэх МАХН-аас нэр дэвшигч нь энэ намыг үүсгэн байгуулагч Н.Энхбаяр өөрөө болохоор шийдсэнтэй холбоотой.

 

2013 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд АН-ын нэр дэвшигч 50,23 хувийн саналаар ялалт байгуулахад МАХН-аас сонгуульд өрсөлдсөн Н.Удвал 6.5 хувийн санал зулгааж нөлөө үзүүлсэн байдаг. Ингэснээр 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд тухайн үеийн МАХН буюу одоогийн МАН-аас нэр дэвшсэн Н.Энхбаярын нийт сонгогчдоос авсан 47.44 хувийн саналаас хамаагүй бага буюу 41.97 хувийн саналыг л Б.Бат-Эрдэнэ 2013 онд авсан байдаг.

МАХН-ын нэр дэвшигч МАН-ын саналыг хуваасан бодит үнэн энд байна. Энэ жилийн сонгуульд Н.Энхбаяр хүслээ гүйцээж нэр дэвшиж чадвал лав Н.Удвалын авсан саналаас хэдэн хувь, магадгүй хэд дахин илүү хувийн санал авч ч мэдэх юм.

 

 

“Идсэнээ даахгүй хэвтээ боохой эцэст нь тэнзэн ташуурын амт амсахын үлгэр” гэж Н.Энхбаярыг шоглодог. Монгол төрийн өндөр гурван албан тушаалыг бүгдийг хашиж үзсэн улстөрч гэдэг амжилтаа тэрээр ахиулахын тулд, нэг бүдрээд дахин төрийн өндөрлөгт гарсан хүн хэмээгдэхийн төлөө тэнзэн ташуурныхаа эзэнтэй нийлэхээс ч буцахаа байсан тухай хэвлэлүүд мэр сэр дуугарсаар байгаа нь ч үнэний ортой аж. Улстөрд мөнхийн дайсан, мөнхийн нөхөр гэж байдаггүй, мөнхийн эрх ашиг л бий гэдэг үг эндээс батлагдана.

 

Өнгөрсөн онд болсон парламентын сонгуулиас хойш таг чиг байсан МАХН сүүлийн үед гэнэт хэл орж байгаа нь ч үүнийг батална. Бүр Үндсэн хуулийг өөрчилж, шинэчлэх төсөл боловсруулснаа зарласан.

Н.Энхбаярын шадар туслагчдын нэг З.Баянсэлэнгэ “Манай намаас С.Ганбаатар л биш шүү” гэж зарим нэг цуу яриаг тас цохисон, МАХН-ын дэд дарга Ц.Шаравдорж “Н.Энхбаяр даргыгаа нэр дэвшүүлнэ. Өнөөгийн дагаж мөрдөж байгаа Монгол Улсын  бүх хуулиар Н.Энхбаяр гэдэг хүн ял шийтгэлгүй гэдэг нь тодорхой байгаа. Үүнийг зарим улс төрийн хүчин, хуульчид хэлж байгаа шүү дээ” гээд нэг ёсондоо Намбарын хүү төрийн эрх мэдэл рүү сарвайсныг албан ёсоор зарлачихаж байгаа юм.

Галт тэрэг нэгэнт хөдөлчихсөн тул МАХН-д цорын ганц суудал авчирсан О.Баасанхүү яаж тэлчлээд ч нэмэргүй аж.

Ерөнхийлөгчийн засаглал тогтоох Үндсэн хуулийн төсөл сугавчилсан Н.Энхбаярын харж байгаа зүг нь Ерөнхийлөгчийн сэнтий байж л дээ.

Хал үзэж халуун чулуу долоосон улстөрч Н.Энхбаяр нэр дэвшигч болж хувирах нь дээр дурдсанчлан МАН-д шууд аюултай учир түүний төрд шургалах хүслийн эсрэг эрх баригчдын гарт байгаа төрийн аппарат тэр чигээрээ ажиллаж эхлэх нь дамжиггүй.

Үндсэндээ Сонгуулийн Ерөнхий хороо Н.Энхбаярыг нэр дэвшигчээр бүртгэж авах нь эргэлзээтэй. Харин СЕХ-ны шийдвэрийг Н.Энхбаяр Дээд шүүхэд өгч түдгэлзүүлж чадах нигуур Их тэнгэр хавиар нэгэнт бүрэлдсэнийг улс төрийн хүрээнийхэн жиг жуг гэлцэж байна.

Саяхан даа, Ч.Сайханбилэгийн Засгийн газарт Шадар сайдын суудал авах шахсан Н.Энхбаярыг төрд оруулахгүй байхаар төрийн аппаратын зарим хэсэг зогсолтгүй ажиллаж байхад зарим нь түүний төлөө хүчээ шавхан ажилласныг олон түмэн харсан. Ийм байдал давтагдах нь л гээд байгаа хэрэг.