“Туул усан цогцолбор” төслийг хэрэгжүүлснээр жилд 50-100 сая м.куб-аар усны нөөц нэмэгдэнэ

Улаанбаатар хотын хүн ам, суурьшлын бүс, үйлдвэрлэл болон дагуул хотуудын хөгжил нэмэгдэхийн хэрээр усны хэрэглээ цаашид эрчимтэй өсөх төлөвтэй байна.

Өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн ундны болон үйлдвэрлэлийн усан хангамж газрын доорх усны нөөцөд түшиглэж байгаа бөгөөд 2040 он гэхэд усны хэрэглээ эрс нэмэгдэх тооцоо гарсан нь усны шинэ, найдвартай эх үүсвэр бий болгох шаардлагатайг харуулж байгаа юм. Тиймээс Улаанбаатар хот болон дагуул хотуудын урт хугацааны усан хангамжийг баталгаажуулах, газрын доорх усны нөөцөд ирэх ачааллыг бууруулах зорилгоор “Туул усан цогцолбор” төслийг 2025–2032 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна.

Төслийн хүрээнд Туул голын урсацыг тохируулан гадаргын усыг хуримтлуулах, ус цэвэршүүлэх байгууламж болон ус дамжуулах дэд бүтцийг байгуулахаар төлөвлөжээ. Усны нөөц хомсдох, газрын доорх усны түвшин буурах зэрэг эрсдэлтэй тулгарч байгаа өнөөгийн нөхцөлд тус төсөл нь урт хугацаанд хотын ус хангамжийн баталгаа болох юм. Тухайлбал, гадаргын усыг хуримтлуулсанаар жилд 50–100 сая м.куб-аар усны нөөцийг нэмэгдүүлэх нөхцөл бүрдэнэ.

Төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Kalpataru Projects International Limited (KPIL) компани боловсруулж байгаа бөгөөд ТЭЗҮ-ийн ажлын явц 90 орчим хувьтай байна. Төслийг хэрэгжүүлснээр Улаанбаатар хотын усны найдвартай эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх, газрын доорх усны хэт ашиглалтыг бууруулах, дагуул хот, шинэ суурьшлын бүсүүдийн усан хангамжийг дэмжих, Туул голын экологийн урсацыг зохицуулах, үерийн эрсдэлийг бууруулах, усны нөөцийг хуримтлуулж, шаардлагатай үед зохицуулан ашиглах боломж бүрдэх юм.

Дэлхийн улс орнууд хотын усан хангамжийг зөвхөн нэг эх үүсвэрт түшиглүүлэхгүйгээр усан сан, гадаргын ус, газрын доорх ус, дахин боловсруулсан ус зэрэг олон эх үүсвэрийг хослуулан шийддэг. Тухайлбал, Япон, БНСУ зэрэг улс усан сан, олон зориулалттай далангаар дамжуулан ус хангамжийг хангахын зэрэгцээ үерийн эрсдэлийг бууруулж, усны нөөцийг улирлын байдлаар зохицуулдаг.